Brak zapłaty za naprawę samochodu nie upoważnia warsztatu do niewydania samochodu jego właścicielowi/posiadaczowi ...
Zdarza się niejednokrotnie w praktyce gospodarczej, że usługa, czy dzieło świadczone przez zakład naprawczy na samochodzie klienta (np. naprawa blacharska, naprawa mechaniczna) z różnych względów nie zostaje w umówionym terminie zapłacona przez tegoż klienta.
Podmiot prowadzący warsztat samochodowy w celu przeciwdziałania niekorzystnej dlań sytuacji braku należnego wynagrodzenia za wykonaną naprawę dosyć często ucieka się do swoistej samopomocy – nie wydaje samochodu właścicielowi/posiadaczowi do czasu aż ten nie zapłaci, lub nie wyjaśni się kwestia pewnej zapłaty za naprawę. Takie działanie prowadzącego warsztat jest bezprawne. Podmiot prowadzący warsztat jest bowiem wyłącznie dzierżycielem, czyli wykonuje chwilowo faktyczne władztwo nad rzeczą (samochodem) za właściciela/posiadacza. Konsekwencją tego jest brak jakiegokolwiek uprawnienia do posiadania rzeczy wbrew woli właściciela, które prowadzący warsztat mógłby właścicielowi samochodu przeciwstawić. Każde zatem takie zachowanie jest pozbawione podstawy prawnej i kwalifikuje się z punktu widzenia właściciela/posiadacza samochodu do wytoczenia powództwa o wydanie rzeczy / przywrócenie posiadania przeciwko warsztatowi. Przypomnieć należy, że bezprawny czyn może stanowić podstawę do żądania także roszczeń odszkodowawczych.
Wbrew intuicyjnej słuszności działania podmiotu prowadzącego warsztat, nie ma on prawa do zatrzymania samochodu. Jedyną „sankcją” jaką mógłby zastosować jest wynikające z art. 488 § 2 kodeksu cywilnego prawo do powstrzymania się ze świadczeniem wzajemnym jeśli świadczenie drugiej strony nie zostało spełnione. Jednakże po pierwsze miałoby to miejsce tylko w sytuacji gdyby strony nie uzgodniły, że zapłata nastąpi po wykonaniu naprawy (a to bywa regułą), a po drugie wstrzymanie się z własnym świadczeniem oznacza tylko prawo do wstrzymania naprawy, a nie zatrzymania samochodu! Nie może również mieć zastosowania przepis art. 461 k.c. uprawniający zobowiązanego do wydania cudzej rzeczy do jej zatrzymania aż do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o zwrot nakładów, gdyż jak słusznie stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1998 roku (II CKN 53/98) „wynagrodzenie za wykonane dzieło nie jest nakładem na rzecz w rozumieniu art. 461 § 1 kc, zatem w sprawie o wydanie dzieła prawo zatrzymania wynikające z tego przepisu nie przysługuje”
Należy zauważyć, że powyższe zasady tyczą się nie tylko samochodów, ale wszelkich innych podobnych sytuacji oddania do naprawy rzeczy w dzierżenie, jednakże ze względu na częste przypadki stosowania powyżej opisanej praktyki przez warsztaty samochodowe, opisujemy właśnie ten przykład.
Kancelaria Radcy Prawnego Nowosielski i Syn.
Dlatego należy przy większych kosztach napraw napisać zlecenie naprawy, dowód rejestracyjny i ewentualnie zaliczkę.
ZLECENIE NAPRAWY
-----------------
Pieczątka warsztatu.
Ja, niżej podpisany (imię nazwisko, adres, nr. dokumentu tożsamości): ...........................................................
............................................................................................................................................................................
jestem: □właścicielem □współwłaścicielem □użytkownikiem
(współwłaściciel także podpisuje zlecenie)
pojazdu (podać markę, model, nr rej. i nr nadwozia):.......................................................................................
............................................................................................................................................................................
1. Oświadczam, że działam w sprawie w zakresie posiadanych uprawnień. Zlecam wykonanie naprawy w/w pojeździe w zakresie:
□omówionym ustnie. □określonym w pisemnym załączniku. □wynikającym z załączonej dokumentacji.
2. Zlecam zamówienie i dokonanie zakupu części: □nowych oryginalnych.
□nowych nieoryginalnych. □używanych /bez gwarancji/.□ regenerowanych.
Jestem świadomy, że części nieoryginalne i używane nie muszą spełniać wszystkich norm technologicznych producenta auta.
3. Wiem, że naprawa będzie trwała około xx dni roboczych, (o ile nie wystąpią nieprzewidziane przeszkody techniczne)*, a jej koszt:
□ jest określony umownie □ przy zastosowaniu stawki za 1 rb/h. xx zł. (xxxxxxx xxxxxxx zł.)
4. Na poczet naprawy:
□ wpłaciłem zaliczkę w wysokości.................... zł. □nie wpłacałem zaliczki.
5. Gdybym zdecydował o przerwaniu naprawy, warunkiem odebrania samochodu jest wcześniejsze uregulowanie przeze mnie kosztów pracy już wykonanych, kosztów części zakupionych i zamówionych oraz kosztów zajęcia stanowiska pracy.
6. Zobowiązuję się, że w terminie do 3 dni od powiadomienia o zakończeniu naprawy cały jej koszt zostanie uregulowany. Nie jest powodem do traktowania naprawy jako niezakończonej, nie dokonanie wymiany takiej części, która jest aktualnie nieosiągalna, a której brak nie jest przeszkodą dla dopuszczenia pojazdu do ruchu zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
7. Gdyby nie został spełniony któryś z warunków zapłaty, o którym mowa w punktach 5 i 6, wyrażam zgodę, aby w/w samochód został zatrzymany w warsztacie jako zabezpieczenie długu do czasu jego pełnego uregulowania. W takim przypadku za każdy dzień postoju samochodu licząc od daty wymagalnej płatności zgodnej z punktem 6, lub od daty przerwania naprawy na moje żądanie, naliczana będzie opłata parkingowa w wysokości xx zł/doba (xxxx xxxxxx zł.), a do kosztów naprawy doliczane odsetki ustawowe.
8. W przypadku jeżeli naprawa zostanie dokonana a zawiadomiony o tym zleceniodawca nie odbierze naprawionego pojazdu ani nie ureguluje należności opisanych w pkt. 5,6,7ew.9. Pojazd przechodzi na własność firmy „xxxxx xxxxx” imię i nazwisko w momencie gdy należności opisane powyżej przekroczą wartość rynkową pojazdu (cesja prawa własności), jednak nie wcześniej niż 3 miesiące od daty zawiadomienia zleceniodawcy o zakończeniu naprawy.
9. Gdybym nawet działając w dobrej wierze, podał przy zlecaniu tej naprawy nieprawdziwe informacje i z tego powodu powstała dla warsztatu szkoda, wtedy zobowiązuję się osobiście pokryć wszystkie straty warsztatu.
10. Zmiany zlecenia wymagają formy pisemnej.
Oświadczenie zleceniodawcy:
Zapoznałem się z warunkami naprawy i w pełni je akceptuję. Oświadczam, że będąc świadomy odpowiedzialności karnej z art. 233 oraz 286 K.K podałem wszystkie dane zgodnie z prawdą.
Załączniki: ..........................................................................................................................................................
Miejsce i data: ......................................................... Podpis zlecającego: ........................................................